Thai nhi tăng cân chủ yếu vào ba tháng cuối, nhưng khả năng “bứt tốc” này không phải tự nhiên mà có. Nhiều nghiên cứu lớn cho thấy tăng cân của mẹ trong 20 tuần đầu thai kỳ đóng vai trò quyết định: chính giai đoạn này hình thành và hoàn thiện hệ mạch máu – bánh nhau, vốn là “đường ống” cung cấp dinh dưỡng cho thai về sau.
Nếu mẹ tăng cân không đủ ở giai đoạn sớm, bánh nhau sẽ phát triển kém, làm thai dễ rơi vào tình trạng thai nhỏ so với tuổi thai, ngay cả khi cuối thai kỳ mẹ có ăn bù. Do đó, tăng cân trong thai kỳ cần được theo dõi sát và tuân thủ khuyến cáo của Bộ Y tế, với mức tăng khác nhau tùy chỉ số khối cơ thể (BMI) trước khi mang thai, nhằm vừa tối ưu tăng trưởng thai, vừa hạn chế nguy cơ thai nhỏ hay thai to so với tuổi thai.
Dưới đây là một ví dụ tăng cân cụ thể từng thời kỳ cho bà mẹ không thừa cân-béo phì (BMI: 18,5–24,9 kg/m2)
Quý I (~0–13 tuần): tăng ~1 kg
Quý II (~14–27 tuần): tăng ~4–5 kg
Quý III (~28–40 tuần): tăng ~5–6 kg
Tổng cộng: ~10–12 kg